19 czerwca 2026 roku Sejm przegłosował nowelizację ustawy deweloperskiej, która nakłada na deweloperów obowiązek udostępniania danych o cenach i metrażu nieruchomości w jednolitym, ustrukturyzowanym formacie. Za nowelizacją zagłosowało 260 posłów, przeciw był jeden, a 177 wstrzymało się od głosu. Ustawa trafia teraz do Senatu. Dla deweloperów, którzy dotąd ignorowali rekomendowany format danych, zmiana oznacza realne ryzyko finansowe: niezastosowanie się do obowiązku ma być traktowane jako praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów z karą do 10% rocznego obrotu.

Nowelizację przygotowali posłowie Polski 2050, zmieniając ustawę o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (tzw. ustawę deweloperską).

Nowelizacja tzw. ustawy deweloperskiej wprowadzająca obowiązek ujawniania cen mieszkań, to wyraz rosnącej dojrzałości rynku nieruchomości i roli państwa jako strażnika przejrzystości. Reforma ta wychodzi naprzeciw kilku istotnym problemom, które przez lata pozostawały nierozwiązane. Przede wszystkim: braku symetrii informacyjnej między stronami transakcji, nieczytelnych zasad kształtowania ceny i możliwości dowolnego operowania promocjami, rabatami czy pakietami dodatkowych świadczeń.

Co się zmienia w praktyce dla deweloperów?

Od 11 lipca 2025 roku deweloperzy mają obowiązek publikowania cen mieszkań i domów na własnych stronach internetowych, a także codziennego przekazywania tych danych do portalu dane.gov.pl. Problem polega na tym, że dotychczasowe przepisy nie precyzowały, w jakim formacie te dane mają być przekazywane. Część firm korzysta z rekomendowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji ustrukturyzowanego formatu do odczytu maszynowego, ale duża część deweloperów stosuje własne, niespójne rozwiązania.

Skutek tej niejednolitości jest praktyczny: dane z portalu dane.gov.pl są trudne do automatycznego przetwarzania, co utrudnia tworzenie porównywarek cen, analiz rynkowych i narzędzi ułatwiających konsumentom porównanie ofert różnych deweloperów.

Nowelizacja uchwalona 19 czerwca 2026 roku ma to zmienić. Po jej wejściu w życie stosowanie ustrukturyzowanego formatu danych stanie się obowiązkowe dla wszystkich deweloperów objętych ustawą deweloperską, a dokładny format zostanie określony w rozporządzeniu ministra cyfryzacji.

Dlaczego jednolity format danych ma znaczenie?

Dla zwykłego nabywcy mieszkania zmiana może wydawać się techniczna i niewidoczna na pierwszy rzut oka, ale jej skutki są realne. Jednolity format danych ułatwia konsumentom porównywanie cen domów i mieszkań między różnymi deweloperami oraz usprawnia tworzenie narzędzi analitycznych takich jak porównywarki cen nieruchomości.

Bez jednolitego standardu dane z portalu dane.gov.pl są zbiorem informacji w różnych formatach, strukturach i sposobach opisu, co praktycznie wyklucza ich automatyczne porównywanie na dużej skali. Z jednolitym formatem dane stają się gotowym materiałem dla portali analitycznych, geoportali i serwisów porównawczych, które mogą prezentować je w przejrzystej, ujednoliconej formie.

To bezpośrednio wpisuje się w szerszy trend transparentności na rynku nieruchomości, obejmujący również publicznie dostępny Rejestr Cen Nieruchomości z rzeczywistymi cenami transakcyjnymi.

Kara do 10% rocznego obrotu: co to oznacza dla deweloperów

Sankcja przewidziana w nowelizacji jest poważna. Niezastosowanie się do wymogu ustrukturyzowanego formatu danych ma być traktowane jako praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów, co otwiera drogę do nałożenia kary finansowej sięgającej 10% rocznego obrotu firmy.

Dla porównania, to ta sama górna granica sankcji, jaką przewiduje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, nakładane przez UOKiK w najpoważniejszych przypadkach. Dla dużego dewelopera z obrotem liczonym w setkach milionów złotych kara mogłaby sięgnąć dziesiątek milionów złotych.

W praktyce deweloperzy będą musieli dostosować swoje systemy informatyczne i procesy raportowania danych do nowego, obowiązkowego standardu w ciągu 3 miesięcy od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Firmy, które już teraz korzystają z rekomendowanego formatu, nie powinny mieć większych trudności z dostosowaniem się. Te które dotychczas ignorowały zalecenia ministerstwa, będą musiały przeprowadzić zmiany systemowe pod presją czasu.

Kiedy nowy obowiązek wejdzie w życie? Co dalej z ustawą w Senacie

Nowelizacja trafia teraz do Senatu, który może ją przyjąć bez zmian, wprowadzić poprawki lub odrzucić. Jeśli Senat zaproponuje poprawki, ustawa wraca do Sejmu, który musi je rozpatrzyć. Po zakończeniu prac parlamentarnych ustawa trafia do podpisu Prezydenta.

Ustawa wejdzie w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Biorąc pod uwagę szeroką większość głosów w Sejmie (260 za, 1 przeciw), przejście ustawy przez Senat wydaje się formalnością, choć dokładny termin wejścia w życie zależy od tempa dalszych prac legislacyjnych.